Kahramanmaraş merkezli depremlerin üçüncü yılına sayılı günler kala, İstanbul’da kentsel dönüşüm çalışmaları yeniden gündemin ilk sıralarına taşınırken, dönüşümde iki yıldır Türkiye birincisi olan Bahçelievler’de önemli bir zirve gerçekleştirildi. Bahçelievler Belediyesi tarafından düzenlenen 1. Uluslararası Kentsel Dönüşüm Zirvesi, depreme dirençli şehirler hedefiyle kentsel dönüşüm süreçlerini tüm yönleriyle masaya yatırdı.
Zirveye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul Valisi Davut Gül, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Çevre, Şehircilik Politikaları Başkanı Sevilay Tuncer, AK Parti İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir, AK Parti Kadın Kolları Genel Başkanı Tuğba Işık Ercan, TOKİ Başkanı Levent Sungur, Kentsel Dönüşüm Başkanı Hakkı Alp, Emlak Konut Gayrimenkul Genel Müdürü Yasir Yılmaz, Emlak Konut Yönetim Kurulu Başkanı Ertan Keleş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İstanbul İl Müdürü Ejder Maliki Batur ile Gebze Belediye Başkanı Zinnur Büyükgöz katıldı.
Zirvede ayrıca üniversitelerden akademisyenler, yerli ve yabancı uzmanlar, sektör temsilcileri, müteahhitler, basın mensupları ve çok sayıda vatandaş yer aldı.
“YARISI BİZDEN”DE İSTANBUL’UN YÜZDE 23’Ü BAHÇELİEVLER’DE
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde yürütülen “Yarısı Bizden” kampanyası, zirvenin en önemli başlıklarından biri oldu.
Paylaşılan verilere göre; 2024 ve 2025 yıllarında İstanbul genelinde dönüşüm sürecine alınan 25 bin bağımsız bölümün 6 bin 237’si Bahçelievler’de hayata geçirildi. Bu rakamla Bahçelievler, İstanbul genelindeki dönüşümün yaklaşık yüzde 23’ünü tek başına karşılayarak kentsel dönüşümde lider konumunu sürdürdü.
Aynı kampanya kapsamında Bahçelievler’de yürütülen dönüşüm çalışmaları için devlet tarafından sağlanan toplam desteğin 11 milyar 700 milyon TL’ye ulaştığı, daire başına 1 milyon 875 bin TL’ye varan hibe, kredi ve taşınma yardımlarının süreci ciddi biçimde hızlandırdığı ifade edildi.
BAKAN KURUM: “KENTSEL DÖNÜŞÜM TERCİH DEĞİL, ZORUNLULUK”
Zirvede konuşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türkiye’nin şehircilik ve konut üretimi açısından tarihinin en kapsamlı atılım döneminden geçtiğini belirterek, son yıllarda hayata geçirilen sosyal konut ve kentsel dönüşüm projelerinin dünya ölçeğinde örnek gösterilecek bir seviyeye ulaştığını söyledi.
Türkiye’nin konut üretim kapasitesine dikkat çeken Kurum, “Türkiye bugün bir yandan 1 milyon 757 bin sosyal konutu milletine sunan, 2 milyon 510 bin yuvayı yenileyen bir ülkedir. Asrın felaketinin ardından 11 ilimizde 455 bin yuvayı alnımızın akıyla teslim ettik. 500 bin sosyal konut projesiyle de her bir vatandaşımızı yuva sahibi yapma hedefiyle çalışıyoruz. Dünya şehircilik tarihinin belki de en devrimci ve en başarılı uygulamalarını hayata geçiriyoruz” ifadelerini kullandı.
“300 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜMÜN ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR”
6 Şubat depremlerini hatırlatan Kurum, aynı acıların yeniden yaşanmaması için kentsel dönüşümün hayati önem taşıdığını vurguladı. Türkiye Yüzyılı vizyonunu “Dirençli Şehirlerin Yüzyılı” olarak tanımladıklarını belirten Kurum, kentsel dönüşümün bir tercih değil zorunluluk olduğunu dile getirdi.
“Kentsel dönüşüm hem ülkemizin hem de İstanbul’umuzun en acil ihtiyacıdır, en ertelenemez çözümüdür” diyen Kurum, İstanbul’da yürütülen çalışmalara ilişkin de güncel verileri paylaştı.
Bakan Kurum, “Bugüne kadar İstanbul’da 927 bin konutumuzu dönüştürdük. Hâlen 39 ilçemizde 300 bin bağımsız bölümün dönüşüm çalışmaları devam ediyor. Hedefimiz, riskli yapı bırakmadan İstanbul’u depreme dirençli bir şehir haline getirmek” dedi.
VALİ GÜL: “980 BİN KONUT YENİLENDİ, BİNA STOĞUNUN %60’I GÜVENLİ”
İstanbul Valisi Davut Gül ise konuşmasında il genelinde yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin çeşitli bilgileri paylaştı. Gül, “2000 yılında İstanbul’un bina stokunun tamamı riskliydi. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın Başbakanlığı döneminden itibaren yapılan mevzuat değişiklikleri, yoğun gayretler ve inşa çalışmalarıyla bugün bina stoğumuzun yüzde 60’ını güvenli hale getirmiş durumdayız.” dedi.
Kent genelinde dönüşüm sürecinin devam ettiğini vurgulayan Gül, şunları söyledi: “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızın öncülüğünde 39 ilçemizde, 427 ayrı alanda 230 bin konut ve iş yerinin dönüşüm süreci devam ediyor. Bugüne kadar dönüşümünü tamamladığımız konut ve iş yeri sayısı 980 bine ulaştı. ‘Yarısı Bizden’ kampanyamız kapsamında da 85 bin konut dönüşüm sürecine girmiş durumda.”
Kamu binalarının depreme karşı güçlendirilmesine de değinen Gül, şöyle devam etti:
“Kamu kurumlarımızın depreme karşı güvenli hale getirilmesi kapsamında İstanbul Proje Koordinasyon Birimi tarafından bugüne kadar 2 milyar 400 milyon avroluk fon kullanıldı. 1999 depreminden önce yapılan 1530 okulumuz başta olmak üzere tüm kamu binalarımız depreme dayanıklılık açısından incelendi. İstanbul’da eğitim veren tüm okullarımız güçlendirme ya da yeniden yapım çalışmalarıyla depreme dayanıklı hale getirildi.”
BAŞKAN BAHADIR: “BAHÇELİEVLER BELEDİYESİ MODELİNİ HAYATA GEÇİRDİK"
Zirvenin ev sahibi Bahçelievler Belediye Başkanı Dr. Hakan Bahadır, konuşmasında insan odaklı belediyecilik anlayışıyla hareket ettiklerini belirterek, vatandaşların güvenli, sağlam ve sağlıklı konutlarda yaşamasının temel öncelikleri olduğunu söyledi.
İlçedeki yapı stokunun yüzde 55’inin 2000 yılı öncesine ait olduğuna dikkat çeken Bahadır, bu durumun kentsel dönüşümü zorunlu hale getirdiğini vurguladı. Bahadır, “Bahçelievler Belediyesi Modeli”ni hayata geçirdiklerini belirterek bu kapsamda:
- Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’nün kurulduğunu,
- Kentsel dönüşüm irtibat bürolarının açıldığını,
- Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi’nin hazırlandığını,
- Bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmalarının yaygınlaştırıldığını ifade etti.
Dönüşümü hızlandırmak amacıyla 10 ayrı plan notu çıkardıklarını belirten Bahadır, dijitalleşme sayesinde ruhsat ve uygulama süreçlerinin daha hızlı ve etkin yürütüldüğünü söyledi.
“Yarısı Bizden kampanyası dönüşüm sürecimize ciddi ivme kazandırdı” diyen Bahadır, 2024’ten bu yana 6 bin 237 bağımsız birimde dönüşüm sürecinin başlatıldığını belirtti. Bahadır, “Diğer ilçelerde toplam 14 bin 16 bağımsız birim yapılmış durumda. İstanbul genelindeki dönüşümün yüzde 23’ü Bahçelievler tarafından tek başına karşılanmaktadır” dedi.
AKADEMİK VE SEKTÖREL KATILIM
Gazeteci Fulya Öztürk’ün moderatörlüğünde iki oturum halinde gerçekleştirilen zirvede; finansman modelleri, sürdürülebilir şehircilik, kurumlar arası iş birliği, sosyal etkiler ve yerel yönetimlerin rolü gibi başlıklar ele alındı. Akademisyenler ve uzmanlar, Türkiye’nin gelecekteki kentsel dönüşüm politikalarına ışık tutacak değerlendirmelerde bulundu.
Zirvenin, yerel yönetimler ile merkezi idare arasındaki koordinasyonu güçlendirmesi ve Türkiye’nin kentsel dönüşüm vizyonuna katkı sunması hedefleniyor. TAYFUN ERCAN- KENT YAŞAM