Ekonomik koşulların ağırlaşmasıyla birlikte borçlanmadan ayakta kalamayan vatandaşlar ve yüksek faizli kredilerle çarkları döndürmeye çalışan reel sektör, ödeme güçlüğüne teslim oldu. 24 Temmuz haftası itibarıyla bankacılık sektörünün kredi hacmi son bir yılda yüzde 35 oranında artarak 26 trilyon 975 milyar liraya ulaştı.
Kullanılan bu devasa kredilerin 20 trilyon 297 milyar liralık kısmını ticari ve diğer krediler oluştururken, 6 trilyon 677 milyar lirası bireysel kredi kartları ile tüketici kredilerinden meydana geldi. Ancak asıl tehlike sinyali, ödenemeyen borç kalemlerinde çaldı. Bankaların takibine düşen borç miktarı aynı dönemde yüzde 83 gibi dramatik bir artışla 442.5 milyar liradan 810 milyar liraya sıçradı.
Hacizli Satışlarda Patlama: Fabrikadan Deniz Taksisine
Kredi geri dönüşlerinde yaşanan kriz, bankaları teminat gösterilen ipotekleri nakde çevirmeye zorladı. Bugün itibarıyla 12 farklı banka, haciz yoluyla el koyduğu 5 bin civarında gayrimenkulü satışa sundu. Satış listelerinde yalnızca konutlar değil; fabrikalar, çiftlikler, tarlalar ve kümesler dahi bulunuyor.
Aynı tablo araç hacizlerine de yansıdı. Bankaların vitrinine koyduğu hacizli araçlar arasında traktör ve biçerdöver gibi tarım aletlerinin yanı sıra lüks otomobiller ve deniz taksileri dahi yer alıyor.
Batık Kredide ve Hacizde Aslan Payı Kamu Bankalarının
Toplam 26.9 trilyon liralık kredi hacminin 12.4 trilyon lirasını sırtlayan kamu bankaları, batık kredilerde ve haciz işlemlerinde de ilk sırada yer alıyor. Sektördeki 810 milyar liralık batık kredinin 299 milyar lirası kamu bankalarının, 273 milyar lirası yerli özel bankaların, 237 milyar lirası ise yabancı sermayeli bankaların kayıtlarında bulunuyor.
Satışa çıkarılan gayrimenkullerin neredeyse yarısı üç büyük kamu bankasına ait. İlan verilerine göre:
-
Halkbank: 1.814 gayrimenkul
-
VakıfBank: 1.000'i aşkın gayrimenkul
-
Ziraat Bankası: 685 gayrimenkul ve 3 banka toplamında 165'i aşkın hacizli araç alıcısını bekliyor.
Öte yandan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, borçlanma eğiliminin bir diğer yansıması konut piyasasında görüldü. Haziran ayında Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 72 oranında artarak 25 bin 993 adede yükseldi ve toplam konut satışları içerisindeki payını yüzde 20’ye çıkardı.