Bunyaviridae ailesine mensup bir RNA virüsü olan Hantavirüs, adını ilk kez izole edildiği Güney Kore’deki Hantaan Nehri’nden alıyor. Dünya genelinde oldukça yaygın olan bu virüs, coğrafi bölgelere göre farklı klinik tablolara yol açmasıyla biliniyor. Asya ve Avrupa kıtalarında daha çok böbrek tutulumuyla seyreden Kanamalı Ateşli Renal Sendrom (HFRS) görülürken, Amerika kıtasında ise akciğerleri hedef alan Hantavirüs Pulmoner Sendrom (HPS) tipi baskınlık gösteriyor. Son günlerde sosyal medyada yankı uyandıran vakalar ve Ruhi Çenet’in karantina açıklamasıyla birlikte, vatandaşlar virüsün bulaş yolları ve pandemi riski konusunda detayları araştırmaya başladı.
HANTAVİRÜSÜN ANA KAYNAĞI VE BULAŞMA YOLLARI
Hantavirüsün doğadaki birincil taşıyıcıları fare ve sıçan gibi kemirgenlerdir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, virüs bu hayvanlarda herhangi bir hastalığa yol açmadan kronik ve asemptomatik bir enfeksiyon şeklinde seyrediyor. Virüs, enfekte olmuş kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve tükürüğü yoluyla çevreye yayılıyor. İnsanlara temel bulaş yolu ise bu atıklarla kirlenmiş tozların veya ortam havasının solunmasıdır. Kemirgen ısırmasıyla bulaş oldukça nadir görülürken, virüsün mide asidine karşı dirençsiz olması nedeniyle gıdalarla bulaşma ihtimali şüpheli kabul ediliyor. Ayrıca yapılan araştırmalar, virüsün kan transfüzyonuyla geçmediğini ve evcil hayvanların (kedi, köpek) virüsü taşımadığını, ancak dışkıları taşıyarak aracılık edebileceğini gösteriyor.
KORE SAVAŞI'NDAN GÜNÜMÜZE VİRÜSÜN TARİHÇESİ
Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Alpay Azap, Hantavirüsün yeni bir tehdit olmadığını, aksine uzun yıllardır bilinen bir virüs ailesi olduğunu vurguluyor. Yaklaşık 40 türü bulunan virüsün 20’sinin insanlarda hastalık yapabildiğini belirten Azap, virüsün tıp dünyasında ilk kez Kore Savaşı sırasında fark edildiğini hatırlatıyor. O dönemde Kore’de savaşan Türk askerleri arasında da Hantavirüs kaynaklı vakaların ve can kayıplarının yaşandığı biliniyor. Virüsün kuluçka süresi genellikle 12 ila 21 gün arasında değişse de, bağışıklık durumu ve çevresel faktörlere bağlı olarak bu süre 5 gün ile 60 gün arasında farklılık gösterebiliyor.
PANDEMİ RİSKİ VE UZMAN GÖRÜŞLERİ
Toplumdaki pandemi endişelerine yönelik açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Alpay Azap, Hantavirüsün kişiden kişiye bulaşma özelliğinin bulunmadığına dikkat çekti. Sadece Güney Amerika’da görülen "Andes" tipi virüs için çok sınırlı şüpheli bildirimler olsa da, genel olarak vakaların ortak bir kaynaktan (kemirgen atıkları) bulaştığı kabul ediliyor. Avrupa ve Amerika’daki hastalık kontrol merkezlerinin pandemi riskini "çok düşük" olarak sınıflandırdığını belirten Azap, büyük bir salgın beklentisinin olmadığını ifade ederek vatandaşları sakin olmaya davet etti. Virüsün akciğer tutulumu yapan tiplerinde tablo ağırlaşsa da, Avrupa ve Asya tiplerinde ölüm oranları binde 1 ile yüzde 3 gibi düşük seviyelerde seyrediyor.
RUHİ ÇENET SAĞLIK DURUMU HAKKINDA AÇIKLAMA YAPTI
Hantavirüsün yeniden konuşulmasına neden olan gelişmelerden biri de ünlü YouTuber Ruhi Çenet’in açıklamaları oldu. Virüsle ilgili bir içerik çalışması veya temas şüphesi nedeniyle kendisini önlem amaçlı karantinaya aldığını duyuran Çenet, bir süre toplum içine karışmayacağını açıkladı. Sağlık ekipleriyle sürekli temas halinde olduğunu belirten ünlü isim, herhangi bir halsizlik veya ateş belirtisi hissettiği an maskesini takıp tıbbi yardım çağırmak üzere hazır beklediğini söyledi. Bu gelişme, virüsün kuluçka süresi boyunca semptom takibi yapmanın önemini bir kez daha gündeme getirdi.