İstanbul'un ve Türkiye'nin en hayati gündem maddesi olan kentsel dönüşümü; imar hukukundan finansman modellerine, İBB planlama süreçlerinden kat karşılığı inşaat sözleşmelerine kadar tüm boyutlarıyla masaya yatıracak olan 4 haftalık programın açılışı adeta sektör buluşmasına dönüştü.
İlk Dersi Bakanlık Yetkilisi Dr. Selçuk Aydemir Verdi
Düzenlenen ilk oturumun eğitmenliğini, serbest mühendislik tecrübesinin yanı sıra kamusal bürokraside kritik görevler üstlenen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdür Yardımcısı Dr. Selçuk Aydemir yaptı.
Kapsamlı bir sunum gerçekleştiren Dr. Aydemir, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü’nün tapu-kadastro, hâlihazır harita, jeolojik etüt ve imar planı süreçlerindeki yetkilerini tek tek anlattı. Belediyeler ile il özel idarelerinin plan öncesi hazırlık aşamalarını aktaran Aydemir, 6306 sayılı Kanun çerçevesinde;
- Riskli alan ve rezerv yapı alanı tespiti,
- Riskli yapı kavramı ve hukuki süreçler,
- Hak sahipliği hakları ve sahadaki güncel uygulama verilerini en ince detaylarına kadar katılımcılarla paylaştı.
Sunumun ardından geçilen interaktif soru-cevap bölümünde salondaki mimar, mühendis ve gayrimenkul uzmanları; imar planı revizyonları, riskli yapı tespiti ve sahada bürokrasiye takılan noktalar hakkında sorularını doğrudan Bakanlık yetkilisine iletme fırsatı buldu.
Açılışta "Ada Bazlı Dönüşüm" ve Sektörel Dayanışma Vurgusu
Programın açılış kürsüsüne çıkan İTO 29. Mimarlık ve Mühendislik Meslek Komitesi Başkanı Süleyman Uluocak, kentsel dönüşümde parsel bazlı bina yenilemenin yetersizliğine parmak bastı. Dönüşümün ada veya mahalle ölçeğinde, bütüncül bir planlamayla yapılması gerektiğini vurgulayan Uluocak, "Damdan düşenin halinden damdan düşen anlar" diyerek süreci sahada bizzat deneyimleyen teknik kadroların katkısının önemine değindi ve eğitimin devam edeceğini müjdeledi.
Daha sonra söz alan İTO 29. Komite Meclis Üyesi Metin Ağırman ise TİCARET SEM Müdürü Metin Bey ve ekibine, koordinatör Hamidettin Bey'e ve projeye tam destek veren İTO Yönetim Kurulu Başkanlığı'na teşekkür ederek Dr. Selçuk Aydemir’i sunumunu yapmak üzere davet etti.
Açılış organizasyonunda ayrıca İTO 29. Komite Üyesi Mimar Faruk Güntürk, Meclis Üyesi Melek Yıldız ve İstanbul Ticaret Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölüm Başkanı Doç. Dr. Leyla Suri de hazır bulundu. İlk oturum, Dr. Selçuk Aydemir’e teşekkür belgesi takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle noktalandı.
"Kentsel Dönüşümün Öznesi Müteahhit Değil, Hak Sahibidir!"
Seminerin ardından, projenin mutfağında yer alan ve sürecin mimarlarından İTO 29. Meslek Komitesi Meclis Üyesi, Mimar ve Harita-Kadastro Mühendisi Metin Ağırman ile kentsel dönüşümün perde arkasını ve seminer dizisinin hedeflerini konuştuk.
Bu seminer fikri tam olarak nasıl ortaya çıktı?
Metin Ağırman: Bu seminer bir tesadüfün değil, aylarca süren ortak bir kararın ürünüdür. 29. Meslek Komitemizde (Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Komitesi) üyelerimizin sahada yaşadığı tıkanıklıkları uzun süre dinledik. Gördük ki 6306 sayılı Kanun'un uygulaması, plan hükümleri, riskli yapı tespiti, hak sahipliği ve kat karşılığı ilişkilerinde ciddi bir bilgi kirliliği ve ihtiyacı var. Bu ihtiyaç yalnızca mimar ve mühendislerin değil; müteahhitlerin, gayrimenkul danışmanlarının, avukatların ve en önemlisi mal sahiplerinin ortak ihtiyacı.
Komitemiz bu tespiti somut bir öneriye dönüştürdü ve Aralık 2025'te aldığı kararla İstanbul Ticaret Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (TİCARET SEM) iş birliğiyle hazırlanan programı İTO Yönetim Kurulu Başkanlığı'na sundu. Odamız Yönetim Kurulu da bu öneriyi sahiplenerek onayladı. Bu program tek bir kişinin değil, Komite Başkanımız Sayın Süleyman Uluocak'ın öncülüğü, Meclis Üyesi arkadaşlarımızın desteği ve tüm Komite üyelerimizin katkısıyla yükselen kolektif bir iradenin eseridir.
Programın eğitim içeriğini kurgularken hangi kıstasları esas aldınız?
Metin Ağırman: Bir binanın imar hukukundan başlayıp ruhsat ve iskânına kadar giden süreçte çok sayıda disiplin rol alıyor. Biz eğitimi üç ana kolon üzerine inşa ettik:
Yasal ve Mali Çerçeve: 6306 ve 3194 sayılı Kanunlar, riskli alan-rezerv alan süreçleri, plan tadilatları, 18. madde uygulaması ve kat mülkiyeti/irtifakı gibi tapu işlemleri.
Sözleşmeler ve Maliyet: Kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, fesih şartları, yüklenici-arsa sahibi hakları, gayrimenkul değerleme ve dönüşüm kredileri.
Proje Yönetimi ve Saha: Hak sahipleriyle uzlaşma, şantiye organizasyonu, tahliye, yıkım ve sürdürülebilir yapı teknolojileri.
Her dersi, işin teorisini değil bizzat uygulamasını yapan üst düzey isimler anlatıyor. İlk dersi Bakanlık Genel Müdür Yardımcımız Dr. Selçuk Aydemir ile yaptık. İkinci oturumda Prof. Dr. Ali Hepşen finansmanı, üçüncü oturumda İBB Daire Başkanı Murat Yün İBB süreçlerini, son oturumda ise Av. İlker Duman hukuki boyutunu ele alacak.
Bu dev organizasyonla nihai olarak neyi hedefliyorsunuz?
Metin Ağırman: Üç temel hedefimiz var:
- Doğru Bilgi: Kentsel dönüşümde çok konuşuluyor ama ne yazık ki az bilgi dolaşıyor. Kanun'un maddesi ile sahadaki uygulama uyuşmayınca hem mal sahipleri hem meslektaşlarımız mağdur oluyor. Bilgiyi birinci elden aktarıyoruz.
- Ortak Dil: Salonda avukat da var, harita mühendisi de; şehir plancısı da var, emlak danışmanı da. Kentsel dönüşüm tek bir mesleğin işi olamaz. Farklı aktörleri aynı masada buluşturup ortak bir dil inşa ediyoruz.
- Katılımcı ve Adil Dönüşüm: 30 yılı aşkın meslek hayatımda gördüğüm en büyük yanlış, dönüşümün mal sahibinin haberi olmadan, onun üstünden yapılmasıdır. Kentsel dönüşümün ana öznesi hak sahibidir. Mal sahibinin bilgilendirildiği, tercihlerini bilerek yaptığı; kooperatifçilik veya "kendi evini kendin yap" gibi alternatif modellerin masada olduğu bir süreç hem adil hem çok daha hızlı işler.
Katılım ve ilgi beklentinizi karşıladı mı?
Metin Ağırman: Başvuru listesinde 150'yi aşkın katılımcı gördük. İnşaat mühendisleri, mimarlar, müteahhitler, şehir plancıları, avukatlar ve hatta üniversite öğrencileri salondaydı. Özellikle genç meslektaşlarımın ilgisi beni çok umutlandırdı. Katılımcılara ilk gün "Soru sorun, itiraz edin, sahayı tartışalım" dedim. Soru-cevap kısmındaki yoğunluk tam da hedeflediğimiz dinamizmi yakaladığımızı gösterdi.
İTO'nun bu süreçteki misyonunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Metin Ağırman: İstanbul Ticaret Odası sadece bir sicil tutma mercii değildir; üyesinin vizyonuna ve mesleki gelişimine yatırım yapan dev bir meslek örgütüdür. Yönetim Kurulumuz ve 29. Komitemiz bu anlayışla hareket etti. Bu program kalıcı bir eğitim serisine dönüşecek. Belirli periyotlarla tekrarlayıp üyelerimiz için sürekli bir akademi altyapısı kuracağız. İstanbul'un en hayati meselesini doğru bilgiyle ve hak sahibini merkeze alarak konuşmaya devam edeceğiz.