Tohoku Üniversitesi bünyesindeki Beyin Gelişimi, Yaşlanma ve Kanser Enstitüsü Başkanı Prof. Ryuta Kawashima ve ekibi, manuel ile otomatik vitesli araç kullanımının insan beyni üzerindeki etkilerini nöro-görüntüleme teknikleriyle kıyasladı.
Prefrontal Korteksi Doğrudan Çalıştırıyor
Araştırma sonuçları, manuel vitesli otomobil kullanmanın zihinsel sağlık ve zihinsel dinçlik açısından son derece faydalı olduğunu ortaya koydu.
Sürüş esnasında sürekli debriyaja basıp vites değiştirmek; hafıza, odaklanma, dikkat ve hızlı karar alma süreçlerini yöneten prefrontal korteks bölgesini doğrudan uyararak aktif tutuyor. Uzmanlar, bu sürecin adeta beyin için günlük rutin bir egzersiz işlevi gördüğünü vurguluyor.
Beynin Birden Çok Bölgesi Aynı Anda Çalışıyor
Dışarıdan bakıldığında sıradan bir sürüş hareketi gibi görünen manuel vites kullanımı, gerçekte beynin birden fazla bölgesini aynı anda çalıştırmayı gerektiriyor.
Sürücünün anlık hızı ve motor devrini takip etmesi, yol şartlarını ve trafiği analiz etmesi, debriyaja basıp doğru vites aralığını seçmesi ve gaz pedalını hassas bir şekilde ayarlaması neredeyse eş zamanlı gerçekleşiyor. Tüm bu eylemler, sürücünün zihnini sürekli canlı ve tetikte tutan karmaşık bir motor-bilişsel koordinasyon yaratıyor.
Buna karşın otomatik şanzımanlı araçlarda sürüş kontrolünün büyük bölümü elektronik sistemler tarafından üstleniliyor. Bu durum sürücüye belirgin bir konfor sağlasa da sürüş sırasında verilen karar sayısını ve yapılması gereken karmaşık hareketleri azaltarak beynin uyarılma seviyesini düşürüyor.
Bilişsel Zindeliğe Katkı Sağlıyor, Demans Riskini Azaltabilir
Prof. Kawashima ve ekibi, manuel araç kullanımının sağladığı bu düzenli bilişsel uyarımın, özellikle yaşlılık döneminde zihinsel zindeliğin korunmasına ve bunama (demans) gibi hastalıkların geciktirilmesine ciddi katkı sağladığını vurguluyor. Günlük rutin içinde çalıştırılan sinir hatları; dikkat, hafıza ve bilgi işleme hızının gerilemesini engellemeye yardımcı oluyor.
Faydalarına Rağmen Pazar Payı Hızla Erityor
Araştırmanın ortaya koyduğu bu belirgin sağlık ve zihin faydalarına rağmen, manuel vitesli araçların pazar payı dünya genelinde hızla erimeye devam ediyor.
Best Car Web verilerine göre, hibrit ve otomatik otomobillerin pazara tamamen egemen olduğu Japonya’da, yeni satılan binek araçlar arasında manuel şanzımanlıların oranı yüzde 1 ila 2 seviyelerine kadar gerilemiş durumda.