Akdeniz havzasında deniz yoluyla taşınan Rus ham petrolünün en büyük alıcısı olan Türkiye, küresel çapta da Hindistan ve Çin'in ardından üçüncü sırada yer alıyor. Ancak son veriler, Türkiye'nin ağırlıklı olarak tercih ettiği Ural petrolü alımlarında ciddi bir frene basıldığını gösteriyor.
İthalat Günlük 161 Bin Varile Geriledi
Kpler ve LSEG verilerine göre, Türkiye'nin mayıs ayındaki Ural petrolü ithalatının günlük ortalama 161 bin varil seviyesinde kalması öngörülüyor. Bu miktar, yılın ilk dört ayındaki 189 bin varillik ortalamanın oldukça gerisinde kalırken, 2025 yılının mayıs ayında kaydedilen günlük 302 bin varillik hacmin ise neredeyse yarısına işaret ediyor.
Bu daralma, Körfez bölgesindeki arz sıkıntıları nedeniyle küresel petrol fiyatlarının yükseliş eğiliminde olduğu bir döneme denk geliyor.
Düşüşün Arkasındaki İki Neden: Yüksek Fiyatlar ve Asya Talebi
Sektör kaynaklarına göre ithalattaki bu sert düşüşün arkasında fiyat dengesizlikleri ve rotanın Asya'ya kayması yatıyor. Batılı bir ticaret uzmanı durumu, "Türkiye uzun süredir Rus petrolünü ciddi indirimlerle almaya alışmıştı. Fiyatların bu denli yükseldiği bir ortamda Ural petrolü almaya hazır değillerdi" sözleriyle özetliyor.
Ayrıca, nisan ve mayıs aylarındaki sevkiyatların azalmasında, başta Hindistan olmak üzere Asya pazarından gelen güçlü talebin piyasadaki ürün fazlasını eritmesi de kritik bir rol oynadı.
Açık Hazar Petrolü ile Kapatılıyor
LSEG raporlarına göre, deniz yoluyla yapılan Ural ihracatındaki bu düşüş, en azından Ocak 2025'ten bu yana görülen en düşük seviye olarak kayıtlara geçecek. Ancak Türkiye, bu açığı Rusya ve Kazakistan çıkışlı olan Hazar bölgesi CPC Blend petrolü ithalatını artırarak dengelemeye çalışıyor.
Öte yandan piyasalardaki fiyat dalgalanmaları da dikkat çekici boyutlarda. Bölgede patlak veren savaşın ardından Hindistan teslimatı bazında Ural petrolünün Brent petrolüne kıyasla varil başına primi önce 8 dolara kadar fırlamış, ardından 2 ile 4 dolar arasına inmişti. Yine de bu oranlar çatışma öncesi dönemin oldukça üzerinde seyrediyor.
Jeopolitik Baskılar ve Rusya'nın İhracat Artışı
Rusya cephesinde ise batı limanlarından yapılan ham petrol yüklemeleri mayıs ayının ilk yarısında yüzde 9'luk bir artışla günlük ortalama 2,35 ile 2,4 milyon varil seviyesine ulaştı.
Türkiye'nin enerji ithalatı rotasındaki bu değişim, jeopolitik kulisleri de yeniden akıllara getirdi. Hatırlanacağı üzere, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Eylül 2025'te gerçekleştirdiği Beyaz Saray ziyaretinde, ABD Başkanı Donald Trump Türkiye'den Rusya menşeli petrol ve doğal gaz alımlarını durdurmasını talep etmişti.