Brent petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri seçenekleri değerlendirdiğine dair haberlerin ardından savaş döneminin zirvesini gördü. Bu durum, küresel enerji ve gübre akışının can damarı olan Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli aksama riskini artırıyor.
-
Biyoyakıt İştahı: Enerji fiyatlarındaki artış, palm yağı gibi biyoyakıt ham maddelerine olan yönelimi hızlandırıyor.
-
Gübre Maliyetleri: Savaşın etkisiyle artan gübre maliyetleri, çiftçilerin kullanımı azaltmasına ve dolayısıyla üretim tarafında yeni riskler oluşmasına neden oluyor.
İklim Tehlikesi ve Soya Yağı Desteği
Piyasa sadece savaşla değil, aynı zamanda iklimsel bir tehdit olan El Niño ile de karşı karşıya. Uzmanlar, Eylül ayına kadar Pasifik Okyanusu’nda oluşabilecek bir El Niño olayının küresel sıcaklıkları artırarak tarımsal hasada ciddi darbe vurabileceği konusunda uyarıyor.
Fiyatlamalardaki bir diğer kritik destek noktası ise soya yağı piyasası oldu. Palm yağının en yakın ikamesi olan soya yağı, Chicago borsasında Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyelerinde işlem görerek piyasadaki yukarı yönlü ivmeyi besliyor. Savaşın seyri ve iklim risklerinin gerçeğe dönüşmesi halinde, palm yağı fiyatlarındaki oynaklığın daha da artması bekleniyor.
Palm Yağı Nedir?
Palm yağı, palmiye meyvesinin (Elaeis guineensis) etli kısmından elde edilen, oda sıcaklığında yarı katı halde bulunan bitkisel bir yağdır. Dünya genelinde en çok üretilen ve tüketilen bitkisel yağ türüdür.
-
Çok Yönlü Kullanım: Gıda endüstrisinden (çikolata, margarin, bisküvi) kozmetiğe (şampuan, sabun), temizlik ürünlerinden biyoyakıt üretimine kadar son derece geniş bir yelpazede kullanılır.
-
Ekonomik Önemi: Üretim maliyetinin düşük ve verimliliğinin yüksek olması nedeniyle küresel ticaretin vazgeçilmez bir parçasıdır.
-
Üretim Bölgeleri: Dünyadaki palm yağı arzının büyük bir kısmı Endonezya ve Malezya tarafından karşılanmaktadır.
-
Piyasa İlişkisi: Biyoyakıt olarak kullanılabildiği için petrol fiyatlarıyla, yemeklik yağ olarak kullanıldığı için de soya yağı gibi alternatif bitkisel yağlarla doğrudan fiyat etkileşimi içerisindedir.