Gerek nafaka ödeyenlerin mağduriyet iddiaları gerekse nafaka alan tarafların hak mahrumiyeti endişeleri nedeniyle Türkiye'nin bitmeyen tartışmalarından biri olan süresiz nafaka sistemi, yüksek mahkemenin kararıyla kökten değişiyor. Anayasa Mahkemesi, önündeki iptal istemini karara bağlayarak mevcut kanundaki "süresiz" ibaresini iptal etti ve yasa koyucuya yeni bir düzenleme yapılması için kapıyı araladı.
Süresiz Nafaka Sistemi Nasıldı?
Yüksek mahkemenin iptal kararından önce uygulanan sistem, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 175. maddesine dayanıyordu. Bu maddeye göre; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, boşanmadaki kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak şartıyla, geçimi için karşı taraftan mali gücü oranında "süresiz" olarak nafaka talep edebiliyordu.
Bu sistemde evliliğin ne kadar sürdüğüne bakılmaksızın (birkaç gün veya birkaç ay sürse dahi) mahkeme tarafından hükmedilen nafaka; alan taraf evlenmediği, taraflardan biri ölmediği veya nafaka alan tarafın yoksulluğu ortadan kalkmadığı müddetçe ömür boyu devam ediyordu. Bu durum, evlilik bağı hukuken bitse bile taraflar arasındaki mali bağın ömür boyu sürmesine neden oluyor ve özellikle nafaka ödeyen yükümlüler tarafında büyük bir tepkiyle karşılanıyordu.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Anayasa Mahkemesi'nin bu tarihi iptal kararının ardından, Türk aile hukukunda "ömür boyu nafaka" dönemi resmen kapanmış oldu. Ancak bu iptal, nafakanın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Kararla birlikte ortaya çıkan yasal boşluğun doldurulması için top artık Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) olacak.
Bundan sonraki süreçte, AYM'nin gerekçeli kararının Resmi Gazete'de yayımlanması beklenecek. Yüksek mahkeme genellikle bu tür iptal kararlarında yasal boşluk doğmaması için meclise bir süre (örneğin 9 ay veya 1 yıl) tanıyor. TBMM'nin bu süre zarfında hazırlayacağı yeni yargı paketiyle, nafaka uygulamasına adil ve belirli sınırları olan yeni bir çerçeve çizmesi gerekecek.
Yeni yasama döneminde yapılması beklenen düzenlemeyle nafakanın; evlilik süresi, tarafların yaşı, çocuk olup olmaması, tarafların kusur oranları ve sosyo-ekonomik durumları gibi kriterler baz alınarak belirli bir süreye (örneğin evlilik süresi kadar veya kademeli bir zaman sınırlamasına) bağlanması öngörülüyor.
