MESLEĞİN DÜNÜ, BUGÜNÜ VE YARINI KONUŞULDU
Yazılı basından internet sitelerine ve sosyal platformlara kayan gazetecilik mesleğinin sadece dış etkenlerden değil kendi içinde de çok ciddi sıkıntılar yaşadığının dile getirildiği toplantı dolu dolu geçti. Basın Platformu başkanı Mehmet Remzi Tanış’ın ev sahibi olarak kısa bir hoşgeldiniz konuşmasından sonra gazeteciler yaşadıklarını ve önerilerini dile getirdiler. 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü buluşması programında, sahada görev yapan gazeteciler mesleki deneyimlerini, karşılaştıkları zorlukları ve çözüm önerilerini paylaştı. Basın emekçileri, yerel basının yaşadığı ekonomik sıkıntılardan dijitalleşmenin getirdiği dönüşüme kadar birçok başlığı ele alarak mesleğin geleceğine dair değerlendirmelerde bulundular.
TANIŞ: “GAZETECİLİK ZOR AMA ÇOK KIYMETLİ BİR MESLEK”
Basın Platformu Başkanı M. Remzi Tanış, programın açılış konuşmasında gazetecilik mesleğinin her geçen gün daha da zorlaştığına dikkat çekti. Sosyal medya ve dijitalleşmeyle birlikte bilgiye erişimin kolaylaştığını ancak doğru bilginin değerinin her zamankinden daha önemli hâle geldiğini vurgulayan Tanış, basın emekçilerinin büyük bir sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Savaş bölgelerinden afet alanlarına, en riskli coğrafyalardan sokaklara kadar her koşulda görev yapan gazetecilerin toplum adına çok kıymetli bir iş üstlendiğini dile getiren Tanış, “Gecesi gündüzü olmayan bu meslek, fedakârlık, cesaret ve vicdan gerektiriyor. Bu yüzden her bir basın emekçisi saygıyı hak ediyor” dedi.
Buluşmayı özellikle hiçbir sponsorluk kabul etmeden, tamamen kendi imkânlarıyla düzenlediklerini vurgulayan Tanış, “Kimseye muhtaç olmadan, kendi aramızda 10 Ocak’ı kutlamak istedik. Çünkü bu gün, sadece kutlama değil; gazetecilik mesleğinin eksiklerinin konuşulduğu, sorunların masaya yatırıldığı ve bir yol haritasının belirlendiği bir gün olmalı” ifadelerini kullandı. Tanış ayrıca programa Mardin Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Mehmet Çelik ile Mardinli İş Adamları Derneği Genel Başkanı Sebahattin Fidan’ın da katıldığını belirterek, Fidan’ın 15–18 Ocak tarihleri arasında düzenlenen Mardin Tanıtım Günleri’ne basın emekçilerini davet ettiğini söyledi.
“PARA VERMEZSEK YAZMIYORLAR” SÖZÜ TARTIŞMA YARATTI
Toplantıda konuşan Kent Yaşam Gazetesi imtiyaz sahibi Celal Karaali, yakın zamanda katıldığı bir 10 Ocak davetinde bir belediye başkanının, “Gazeteciler bizim yaptıklarımızı yazmıyor çünkü para vermiyoruz; para vermek lazım ki yazsınlar” sözlerini hatırlatarak, bu yaklaşımın meslek adına son derece yaralayıcı olduğunu söyledi.
Bu ifadeye orada açıkça itiraz ettiğini belirten Karaali, bazı meslektaşlarının ise tepki göstermek yerine konuşmanın ardından belediye başkanını alkışlamasını, “Gazeteciliğin bugün geldiği noktayı gösteren acı bir tablo” sözleriyle değerlendirdi.
"BASILI GAZETE GERİLİYOR, DİJİTAL YÜKSELİŞTE"
Celal Karaali, artan maliyetler ve ekonomik koşullar nedeniyle basılı gazetelerin her geçen gün daha da azaldığını, bunun da yerel basını ciddi biçimde zorladığını vurguladı. İnternet medyasının da sanıldığı gibi “masrafsız” olmadığını belirten Karaali, pek çok gazetenin ve gazetecinin ayakta kalma mücadelesi verdiğini ifade etti.
Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımların “gazetecilik” gibi sunulmasını da eleştiren Karaali, ancak şartlar meslektaşlarımızı oraya sürüklüyorsa bu tabloyu sadece eleştirerek çözmek mümkün değil” diyerek yapısal sorunlara dikkat çekti.
“HAVUZUN DIŞINDA KALANLARA SU YOK”
Medya alanındaki “havuz” sisteminin adaletsizlik yarattığını söyleyen Celal Karaali, “Havuzun dışında kalanlara su yok” diyerek yerel basının ilan ve desteklerden mahrum bırakıldığını ve bunun Türkiye genelinde yaşandığını ifade etti.
“ULUSAL–YEREL AYRIMI YANLIŞ: GAZETECİ GAZETECİDİR”
Toplantıda söz alan Şok ve Fotospor gazetelerinin sahibi Taner Altun, Türkiye’de “ulusal–yerel” ayrımının gazetecilik mesleğinin ruhuna aykırı olduğunu savundu. Altun, “Haberin ulusalı ya da yereli olmaz; gazetecinin de ulusalı ya da yereli olmaz” diyerek, mesleğin her alanda aynı sorumluluk ve etik anlayışla icra edilmesi gerektiğini vurguladı.
Basının toplumun tüm kesimlerine haber ulaştırmasına rağmen kendi yaşadığı sorunları görünür kılmakta zorlandığını belirten Altun, meslek içi dayanışmanın önemine dikkat çekti. Altun, “Biz başkalarının söküğünü dikiyoruz ama kendi söküğümüzü bile dikemiyoruz” sözleriyle mevcut tabloyu özetledi.
DİJİTALLEŞME UYARISI: “İNTERNET SİTELERİ BİLE BİTEBİLİR”
Toplantıda söz alan Dijital Gündem imtiyaz sahibi ve Şok Gazetesi yazarı Sevda Durgun, dijitalleşmenin baş döndürücü bir hızla ilerlediğine dikkat çekerek, bu dönüşümün gazetecilik mesleğini köklü biçimde değiştirdiğini söyledi.
Sosyal medyanın artık klasik anlamda gazetecilikten ziyade “görsel odaklı bir mecra” gibi işlediğini savunan Durgun, okur alışkanlıklarının da hızla değiştiğini ifade etti.
Uzun haber metinleri yerine kısa videoların, YouTube içeriklerinin ve hızlı tüketilen formatların öne çıktığını belirten Durgun, “İnsanlar artık linke tıklamak bile istemiyor” sözleriyle dijital yayıncılığın sürdürülebilirliğine ilişkin ciddi kaygılar bulunduğunu dile getirdi.
Basılı gazetelerin büyük ölçüde sona erdiğini ve bu sürecin artık internet sitelerine de yansıdığını vurgulayan Durgun, “Sadece basılı gazeteler değil, artık internet siteleri bile bitme noktasına geliyor” ifadeleriyle dijitalleşmenin yarattığı dönüşümün boyutuna dikkat çekti.
ALGORİTMALAR VE “HABER KALDIRMA” TALEPLERİ
LONCA Medya sahibi Durbey Duran ise başka bir noktaya dikkat çekti. Duran, son dönemde en çok gelen taleplerden birinin Google’da çıkan haberlerin kaldırılması olduğunu söyledi. “Bir haber sizin sitenizdeyse siz kaldırmadığınız müddetçe kimse kaldıramaz” vurgusu yaptı. Duran, teknoloji kafa döndürücü bir hızla gelişiyor ve yetişmekte zorlanıyoruz. Bu durumun, dijital dünyada itibar yönetimi ve içerik ekonomisi gibi yeni bir alanı büyüttüğüne dikkat çekti.
MARDİN GAZETECİLER CEMİYETİ BAŞKANI: “MESLEK YASASI VE ODA ŞART”
Toplantıda söz alan Mardin Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Mehmet Çelik, aynı zamanda Güneydoğu Anadolu Gazeteciler Federasyonu Başkanlığı yaptığını belirterek bölgedeki tabloya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Mesleki saygınlığın zedelendiğini, “eline telefon alan herkesin gazeteciyim dediğini” ve bunun ciddi sorunlara yol açtığını dile getirdi. Çözüm olarak bir meslek yasası ve gazetecilerin bir odaya bağlanması gerektiğini savundu: “Nasıl bakkal açan bile çeşitli denetimlerden geçiyorsa, gazetecilikte de mesleki bir çerçeve olmalı.”
Sümeyra Duğan Kent Yaşam Gazetesi