Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana gördüğü en büyük katliam olan Srebrenitsa Soykırımı'nın bir numaralı sorumlusu olarak yargılanan ve müebbet hapis cezasına çarptırılan eski Sırp komutan Ratko Mladiç'in hayatını kaybettiği bildirildi. Sırbistan devlet medyasının son dakika olarak geçtiği habere göre, kanlı Bosna Savaşı (1992-1995) sırasında işlediği insanlık suçları nedeniyle "Bosna Kasabı" lakabıyla anılan Mladiç, 83 yaşında öldü.
"Bosna Kasabı" Ratko Mladiç Kimdir?
1943 doğumlu Ratko Mladiç, Yugoslavya'nın dağılma sürecinde patlak veren kanlı Bosna Savaşı sırasında Bosnalı Sırp ordusunun (Republika Srpska Ordusu - VRS) başkomutanı olarak görev yapıyordu. Radovan Karaciç ile birlikte savaşın askeri ve siyasi liderliğini üstlenen Mladiç, Bosna-Hersek'te Müslüman Boşnaklara ve Hırvatlara yönelik sistematik etnik temizlik kampanyasının doğrudan sahadaki yöneticisiydi.
Uluslararası kamuoyunda "Bosna Kasabı" olarak anılmasına neden olan başlıca suçları şunlardır:
-
Srebrenitsa Soykırımı (1995): Birleşmiş Milletler (BM) tarafından "güvenli bölge" ilan edilmesine rağmen Srebrenitsa kentine giren Mladiç'in birlikleri, sadece birkaç gün içinde yaklaşık 8 bin Boşnak erkek ve çocuğu ormanlık alanlarda ve fabrikalarda kurşuna dizerek katletti. Mladiç'in kameralar önünde kente girerken "Türklere (Müslümanlara) karşı intikam alma zamanı geldi" şeklindeki sözleri hafızalara kazınmıştı.
-
Saraybosna Kuşatması: Modern savaş tarihinin en uzun kuşatması olan (yaklaşık 4 yıl) Saraybosna Kuşatması'nı bizzat yönetti. Tepelerden şehre yağdırılan havan topları ve keskin nişancı ateşleri nedeniyle 10 binden fazla sivil hayatını kaybetti.
-
Sistematik Savaş Suçları: Toplama kamplarının kurulması, sivillerin esir alınması, tecavüzün bir savaş silahı olarak kullanılması ve toplu sürgünler Mladiç'in askeri stratejisinin bir parçasıydı.
16 Yıllık Kaçış ve Lahey'deki Yargılanma Süreci
Savaşın sona ermesinin ardından Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından 1995 yılında hakkında iddianame hazırlanan Ratko Mladiç, uzun yıllar boyunca Sırbistan'da sahte kimliklerle saklandı. Yaklaşık 16 yıl süren kaçak hayatı, 2011 yılında Sırbistan'ın Lazarevo köyünde düzenlenen bir operasyonla son buldu.
Uluslararası mahkemeye teslim edilen Mladiç'in davası yıllarca sürdü. 2017 yılında soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan müebbet hapis cezasına çarptırıldı. 2021 yılında ise temyiz mahkemesi bu kararı onadı ve ömrünün geri kalanını parmaklıklar ardında geçirmesi kesinleşti.
