2025 Yılı Doğum İstatistiklerinin Öne Çıkanları
Geçtiğimiz yıla ait veriler incelendiğinde, Türkiye'deki aile yapısı ve doğum alışkanlıklarının ciddi bir yapısal değişime uğradığı net bir şekilde görülüyor:
-
Toplam Canlı Doğum: 2025 yılında dünyaya gelen bebek sayısı 895 bin 374 olarak kayıtlara geçti.
-
Cinsiyet Dağılımı: Doğan bebeklerin %51,4'ünü erkekler, %48,6'sını ise kızlar oluşturdu.
-
Doğurganlık Hızında Keskin Düşüş: 2001 yılında 2,38 olan toplam doğurganlık hızı (bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı), 2025'te 1,42 seviyesine kadar geriledi.
-
Yenilenme Kriteri Aşılamıyor: Bir nüfusun kendini yenileyebilmesi için gereken 2,10'luk doğurganlık hızı barajı, Türkiye'de tam 9 yıldır aşılamıyor.
İllere Göre Doğurganlık Hızı
Bölgesel bazda bakıldığında Doğu ve Güneydoğu Anadolu illeri doğurganlıkta zirveyi korurken, Karadeniz ve Batı illerinde oranların dramatik şekilde düştüğü görülüyor. 2017'de yenilenme seviyesinin altında kalan il sayısı sadece 57 iken, bu sayı 2025'te 76'ya tırmandı. Doğurganlık hızının 1,50’nin altına düştüğü il sayısı ise son sekiz yılda 4’ten 59’a sıçradı.
| Sıralama | En Yüksek Doğurganlığa Sahip İller | En Düşük Doğurganlığa Sahip İller |
| 1 | Şanlıurfa (3,15 Çocuk) | Bartın (1,09 Çocuk) |
| 2 | Şırnak (2,53 Çocuk) | İzmir |
| 3 | Mardin (2,23 Çocuk) | Eskişehir |
(En düşüklerde Bartın'ı sırasıyla İzmir, Eskişehir, Ankara ve Zonguldak takip ediyor.)
Eğitim, Şehirleşme ve Yaş Faktörleri
Raporun en dikkat çekici kısımlarından biri de sosyo-ekonomik faktörlerin doğum oranları üzerindeki belirleyici etkisi oldu.
-
Eğitim Yükseldikçe Doğum Düşüyor: İlkokul mezunu annelerde doğurganlık hızı 2,51 çocuk iken, yükseköğretim mezunu annelerde bu oran yarı yarıya düşerek 1,24'te kaldı.
-
Kent-Kır Ayrımı: Kırsal kesimde 1,75 olan çocuk oranı, yoğun kentleşmenin olduğu bölgelerde 1,33'e geriledi.
-
Annelik Yaşı Yükseliyor: 2001 yılında kadınlar en çok 20-24 yaş aralığında anne olurken, 2025'te bu zirve 25-29 yaş grubuna kaydı. İlk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı 27,5'e, genel ortalama ise 29,4'e ulaştı. İlk doğum yaşında en yüksek ortalama 29 yaş ile Artvin'de görülürken, en erken yaş 24,4 ile Şanlıurfa'da kaydedildi.
Avrupa'da Durum Ne?
Olumlu bir demografik gelişme olarak, 15-19 yaş grubunu kapsayan "adölesan doğurganlık hızı" ciddi bir düşüş yaşadı. Bu oran 2001 yılında binde 49 seviyesindeyken, 2025 yılında binde 9'a kadar geriledi.
Türkiye'nin doğurganlık oranları tarihi bir düşüş yaşasa da, Avrupa Birliği (AB) ortalamasıyla kıyaslandığında görece daha yüksek seviyelerde seyrediyor. Eurostat verilerine göre AB'de ortalama doğurganlık hızı 1,34 çocuk iken, Türkiye 1,42 ile birçok Avrupa ülkesini geride bırakarak 11. sırada yer aldı. AB'nin zirvesinde 1,72 çocukla Bulgaristan, en alt sırasında ise 1,01 çocukla Malta bulunuyor.
