İki Yüzlü Tablo
İstanbul'da ticari hayat 2026'nın ilk yedi ayında hareketliliğini korudu. Ancak ekonomik hareketliliğin bütün işletmelere aynı şekilde yansımadığına ilişkin dikkat çekici veriler ortaya çıktı. Türkiye genelinde şirket kuruluşları artarken kapanan şirketlerin sayısı geriledi. Küçük işletmeleri önemli ölçüde temsil eden gerçek kişi ticari işletmelerinde ise kapanışlar kuruluşların çok üzerinde arttı. İstanbul ise yeni şirket kuruluşlarında Türkiye'nin açık ara lideri olmayı sürdürdü.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) 2026 Ocak-Temmuz verilerine göre, yılın ilk yedi ayında kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 arttı. Aynı dönemde kapanan şirketlerin sayısı yüzde 2,5 azaldı. Gerçek kişi ticari işletmelerinde ise farklı bir tablo oluştu. Bu işletmelerin kuruluşu yüzde 4,1 artarken kapanan gerçek kişi ticari işletmelerinin sayısı yüzde 9,1 yükseldi. Rakamlar, şirketleşme tarafındaki hareketlilik ile küçük ölçekli işletmelerdeki kapanış eğiliminin aynı yönde ilerlemediğini gösteriyor.
Her Üç Yeni Şirketten Biri İstanbul'da
İstanbul'un şirketleşmedeki ağırlığı ise devam ediyor. Temmuz 2026'da Türkiye genelinde 9 bin 540 şirket kuruldu. Bu şirketlerin yüzde 37,4'ü İstanbul'da kuruldu. İstanbul'u yüzde 9,9 ile Ankara, yüzde 5,4 ile İzmir takip etti. Böylece temmuz ayında Türkiye'de kurulan yaklaşık her üç şirketten biri İstanbul'da faaliyete geçti. Temmuz ayında kurulan 9 bin 540 şirketin 957'si anonim, 8 bin 583'ü limited şirket oldu. 2026'nın ilk yedi ayında Türkiye genelinde 60 bin 30 limited ve 6 bin 570 anonim şirket kuruldu. Toplamda 67 bin 518 şirket ve kooperatif kuruluşu gerçekleşti.
Ticaret ve İnşaat İlk Sırada
Temmuz ayında şirket ve kooperatif kuruluşlarında ilk sırayı toptan ve perakende ticaret aldı. Bu sektörde 3 bin 348 kuruluş gerçekleşirken, inşaatta 1.311, imalatta 1.169 yeni şirket ve kooperatif kuruldu. Kapanışlarda da ilk sırada ticaret sektörü yer aldı. Temmuz ayında toptan ve perakende ticarette 934, imalatta 386, inşaatta 223 şirket ve kooperatif faaliyetini sonlandırdı. Gerçek kişi ticari işletmelerinde ise aynı ay 491 kapanış ticaret, 245 kapanış inşaat, 130 kapanış imalat sektöründe gerçekleşti.
Küçük İşletme Tarafında Dikkat Çeken Artış
Türkiye genelinde gerçek kişi ticari işletmelerindeki kapanışların yüzde 9,1 yükselmesi, ticari hayatın küçük işletme ayağında dikkat çekici bir hareket olduğunu ortaya koydu. Burada "gerçek kişi ticari işletmesi" ile "esnaf" kavramlarının aynı olmadığı önem taşıyor. Esnaf ve sanatkârlara ilişkin ayrı veriler TESK tarafından tutuluyor. TESK'in yayımladığı resmi istatistiklerde İstanbul için Ocak-Temmuz 2026 dönemine ait esnaf ve sanatkâr işletmelerinin açılış-kapanış verileri ile 31 Temmuz 2026 itibarıyla kayıtlı esnaf ve işyeri sayıları ayrı başlıklar altında yer alıyor. Bu veriler İstanbul'daki küçük işletmelerin durumunun şirket kuruluş rakamlarından ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
İstanbul'da Ticari Hareketlilik Sürüyor, Maliyet Baskısı Da
İstanbul'daki ticari hayatın fotoğrafını yalnızca şirket kuruluşları ve kapanışlarıyla okumak da yeterli değil. İstanbul Ticaret Odası'nın Temmuz 2026 verilerine göre İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi aylık yüzde 2,06 arttı. Yılbaşından bu yana artış yüzde 21,56, yıllık artış ise yüzde 35,20 olarak gerçekleşti. Bu tablo, özellikle küçük işletmeler açısından kira, işçilik, enerji, mal ve hizmet maliyetleri gibi giderlerin ticari faaliyet üzerindeki etkisinin de dikkate alınmasını gerektiriyor.
Sermaye Hareketinde Dikkat Çeken Ayrıntı
Şirket kuruluşlarındaki artış, sermaye büyüklüğünün de aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor. TOBB verilerine göre Temmuz 2026'da kurulan şirketlerin toplam sermayesi bir önceki aya göre yüzde 41,2 azaldı. Dolayısıyla İstanbul'un şirketleşmedeki güçlü konumu, kentte yeni girişimlerin ve şirket kuruluşlarının yoğunluğunu gösterirken, şirketlerin büyüklüğü veya kârlılığı konusunda tek başına sonuç vermiyor.
İstanbul'da Dikkat Çeken Ayrışma
2026'nın ilk yedi ayına ilişkin veriler İstanbul'un ticari hayatında dikkat çekici bir ayrışma olduğunu ortaya koyuyor. Bir tarafta İstanbul, Türkiye'deki yeni şirket kuruluşlarının açık ara merkezi olmayı sürdürüyor. Temmuz ayında kurulan şirketlerin yüzde 37,4'ü İstanbul'da. Diğer tarafta Türkiye genelinde gerçek kişi ticari işletmelerinde kapanışlar yüzde 9,1 artıyor. Bu iki veri, İstanbul ekonomisindeki ticari hareketliliğin bütün işletme gruplarına aynı şekilde yansıyıp yansımadığını gündeme getiriyor. İstanbul'da şirketleşme devam ederken küçük işletmelerin kapanış eğiliminin de yakından izlenmesi gerekiyor.
İki Farklı Görüntü Aynı Karede
İstanbul'un 2026'nın ilk yedi aylık ticaret bilançosu ne tamamen olumlu ne de tamamen olumsuz bir tablo ortaya koyuyor. Kent, yeni şirket kuruluşlarında Türkiye'nin açık ara lideri olmayı sürdürüyor. Aynı dönemde küçük işletmeleri önemli ölçüde temsil eden gerçek kişi ticari işletmelerinde ise kapanışlar kuruluşlardan daha hızlı artıyor. Bu nedenle İstanbul'un ticari hayatındaki asıl soru yalnızca kaç şirket kurulduğu değil: Yeni ekonomik hareketlilik işletmelerin hangi kesimlerine ulaşıyor? İstanbul'da şirketleşme hızını korurken, küçük işletmelerin kapanış eğilimi de dikkat çekiyor. Kent ekonomisinin 2026 bilançosunda iki farklı görüntü böylece aynı karede buluşuyor: Bir tarafta yeni şirketler ve güçlü şirketleşme hareketi, diğer tarafta kapanış baskısıyla karşı karşıya kalan küçük işletmeler.
Akmugan Kent Yaşam'a Değerlendirdi: Rakamlar Ne Anlatıyor?
Rakamlar ortaya çıktı; şimdi sıra bu hareketliliğin nedenlerini ve işletmeler üzerindeki etkisini anlamakta. Yeminli Mali Müşavir Abdülhadi Akmugan, şirket kuruluşlarındaki artışın ve küçük işletmelerdeki kapanış baskısının İstanbul ekonomisi açısından ne anlama geldiğini değerlendirdi:
"1- Sermaye Şirketleri (Anonim ve Limited Şirketler) açılışlarının kapanışlarına nazaran daha fazla olmasının nedeni şirket açılışlarına nazaran şirket kapanışlarının Kurumlar Vergisi Kanunun 18. Maddesine tabi olmalarıdır. Bu şu anlama gelmektedir; Ülkemizde sermaye şirketi kurmak ne kadar kolay ise, kapatmak da tam tersine o kadar ve uzun bir süre gerektirir.
2- Diğer yandan her ne kadar şirket açılışları sayıca artmış olsa da kurulan şirketler daha düşük sermaye tutarları ile kurulmaktadır. Bu durum iş insanlarının sermaye elde etmelerinin geçmişe nazaran daha da zorlaştığını göstermektedir.
3- Şahıs işletmelerinin kapanışlarının açılışlarına nazaran daha fazla olması mevcut durumda devam eden ekonomik krizin en önemli göstergelerindendir. Şirketler giderek az kar yaptıkları gibi, zamanında tahsilat yapamamakta, buna bağlı olarak da zamanında borçlarını ödeyememek gibi bir kısır döngüye düşmüş durumdadır.
4- Çözüm olarak hükümetin ekonomiyi yeniden canlandırması şarttır. Örneğin şirketlere düşük faizli kredinin yanı sıra detaylı bir Vergi ve SGK yapılandırmasının bir an önce çıkarılması başlangıç için can suyu etkisi yaratacaktır." (Tayfun Ercan - Kent Yaşam)
