Medya dünyasında bir kanala kayyum atanması ya da bir yayın organının el değiştirmesi, ilk bakışta alışıldık bir "baskı ve kontrol" hamlesi gibi okunur. Oysa Sözcü TV’ye yönelik müdahaleyi yalnızca klasik bir sansür refleksiyle açıklamak, tablonun en kritik boyutunu ıskalamak olur. Mesele sadece bir ekranın susturulması ya da yayın çizgisinin değiştirilmesi değil; bu hamlenin doğuracağı sosyolojik tepkiler, kuşak çatışması ve dijital çağın acımasız gerçekleri karşısında yaratacağı ters tepkidir.
Bir şeyi kilitlemek, çoğu zaman dışarıdaki kilidi kırmaya çalışanların sayısını artırır. Tek bir ekranı kontrol altına aldığınızı düşündüğünüz anda, hem toplumsal refleksi tetikler hem de boşluğu dolduracak yepyeni mecraların, yeni anlatıcıların önünü açarsınız. Burada "kanal" kelimesini yalnızca kumandadaki bir tuş olarak düşünmemek gerekir. Bugün asıl tartışılması gereken; televizyon ekranlarının ötesindeki o devasa, kontrolü giderek zorlaşan iletişim kanallarıdır.
Kuşak Farkı
Kendimize dürüst bir soru soralım: Bugün Sözcü TV’yi kim izliyor ve bu kitlenin yaş ortalaması nedir? Ekran başındaki sadık kitlenin ağırlıklı olarak orta yaş ve üzerindeki yetişkinlerden oluştuğu bilinen bir gerçek. Peki, siyasetin geleceğinde, sandığın kaderinde söz sahibi olmaya aday bir aktörün, oylarını almak istediği genç kuşak üzerindeki karşılığı nedir bu hamlenin?
Açık konuşalım: neredeyse yok denecek kadar az. Z kuşağı ve sonrasındaki dijital yerliler için televizyon, çoktan eski bir mobilya ya da arka planda açık kalan bir gürültü kaynağına dönüştü. Onların gündemi, haber kaynakları ve tepki biçimleri geleneksel yayın akışlarının çok dışında işliyor. Dolayısıyla geleneksel bir televizyon kanalına müdahale ederek gençlerin zihnini veya yönelimini şekillendirmeye çalışmak, boşa kürek çekmekten öteye geçmez.
2026’da Sansür...
2026 yılını geride bırakırken enformasyon ekosisteminin hızına yetişmek zaten başlı başına bir mesele. Her gün yeni bir platformun doğduğu, bilginin saniyeler içinde sınırları ve engelleri aştığı bir çağdayız. Bir kapıyı kapattığınızda pencereden, pencereyi kapattığınızda bacadan içeri giren bir bilgi akışı var karşımızda. Sosyal medyayı kısıtlasanız bile teknoloji okuryazarlığı yüksek bir toplumda VPN gibi araçların nasıl saniyeler içinde devreye girdiğini hepimiz biliyoruz.
Üstelik Türkiye gibi ekran süresinin, dijital tüketimin ve gündem takibinin bu denli yüksek olduğu bir ülkede insanları tek bir bilgi musluğuna mahkum etmek neredeyse imkansız.
Bu durumu izole, kapalı toplumlarla kıyaslamak bile tabloyu netleştirir. Örneğin Kuzey Kore gibi halkın modern internetin ve küresel bilgi akışının imkanlarıyla neredeyse hiç tanışmadığı bir yapıda, mutlak bir bilgi tekeli kurmak daha olasıdır. Oysa Türk toplumu dijital dünyanın hızını, çeşitliliğini ve özgürlüğünü gördü, yaşadı ve gündelik alışkanlığı haline getirdi. Geriye dönük bir alışkanlık budaması yapmak, toplumsal hafızada ve pratikte karşılık bulmaz.
Mesela soruyorum size; Bu halkı Tiktok'a girmekten alıkoyabilir misiniz?
Escobar’dan Kalan Ders
Bir yayın organını baskı altına almak veya izole etmek, o sesin yok olmasını değil, çoğalmasını sağlar. Kapatılan ya da kısıtlanan her bir odak noktasının yerini, daha dağınık, daha öngörülemez ve denetlenmesi çok daha zor onlarca yeni alternatif alır.
Tam da bu noktada, siyasi ve sosyolojik açıdan sert ama son derece öğretici bir tarihsel örneğe, Kolombiya’daki kartel savaşına bakabiliriz. Tarihin en büyük narko-teröristlerinden biri olarak anılan Pablo Escobar ortadan kaldırıldığında, devletin ve güvenlik güçlerinin en büyük beklentisi kartel düzeninin çökmesi, suç ağının başsız kalarak dağılmasıydı. Ancak sahadaki gerçek bambaşka gelişti: Escobar’ın tasfiyesi, tek bir merkezdeki gücü bitirmedi; aksine her biri kendi alanında söz sahibi olan, kontrolü çok daha zor onlarca yeni Escobar'ın ve parçalı yapının ortaya çıkmasına zemin hazırladı.
Büyük ve görünür bir parçayı hedef alıp ortadan kaldırmak, çoğu zaman daha küçük, daha hareketli ve baş edilmesi daha güç çok sayıda parçanın doğmasına yol açar. Siyasette de, medyada da, toplumsal dinamiklerde de işleyen kural budur.
Zorla susturulan her cümle, başka bir mecrada yankısını bulur. 2026’nın bu hiper-bağlantılı dünyasında tek bir ekranı susturmaya çalışmak, yalnızca yeni seslerin ve yeni mecraların doğuşunu hızlandırır.
Tecrübem, okuduğum, izlediğim ne varsa bunları söylüyor. Yaşayıp göreceğiz.